Prima V2

Introductie

De ontwikkeling van deze luidspreker begon met een eenvoudige observatie: de akoestiek van woonruimtes wordt vaak uiterst zorgvuldig bestudeerd, terwijl men bij luidsprekerbehuizingen – die in feite eveneens afgesloten ruimtes vormen – jarenlang minder aandacht heeft besteed aan dezelfde principes.

De behuizing

Door de jaren heen bleek dat interne resonanties in luidsprekerkasten steeds langer konden aanhouden, waarbij lokale resonanties via de luidsprekermembranen naar buiten werden uitgestraald. Om dit te voorkomen zijn de verhoudingen van de kastafmetingen opnieuw ontworpen. Hierdoor worden resonanties beter verdeeld over een breder frequentiebereik en neemt hun amplitude drastisch af.

Nadat de optimale afmetingen van de behuizing waren vastgesteld, werd gekozen voor een polyurethaan absorberend materiaal met een aanzienlijk hogere dichtheid dan voorheen. Metingen binnen de kast toonden aan dat interne resonanties hierdoor met minstens een factor tien werden verminderd, terwijl de resterende resonanties in het lage en middengebied extreem snel uitdoven.

Tijdens luistersessies resulteerde dit in een duidelijk betere detaillering en betere prestaties bij lage luistervolumes. Vooral de subtiele nuances en ruimtelijke informatie in opnames worden hierdoor overtuigender weergegeven. Speciaal door Opera ontwikkelde meetmethodes, zowel softwarematig als hardwarematig, maakten het mogelijk deze verbeteringen nauwkeurig te analyseren over het volledige relevante frequentiebereik, van laag-midden tot hoog.

Ook de resonanties van de zijpanelen werden uitgebreid onderzocht. Hierbij werd zelfs de druk gemeten die door de kastpanelen zelf wordt uitgestraald. Interne verstevigingen werden bewust compacter gehouden dan in eerdere ontwerpen, zodat ongewenste kleuring door overmatige versteviging werd voorkomen. Daarnaast zijn de boven- en onderpanelen onder specifieke hoeken geplaatst om onderlinge interferentie verder te beperken. Het onderste paneel is bovendien licht gekanteld uitgevoerd.

Zoals gebruikelijk bij Opera zijn de openingen voor de luidsprekers aan de binnenzijde zorgvuldig gefreesd om ongewenste tunnel-effecten in het middengebied te voorkomen. De aansluitterminals aan de achterzijde zijn ontworpen voor maximale flexibiliteit bij het aansluiten van luidsprekerkabels.

De luidsprekerunits

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, zijn de luidsprekerunits uit deze serie niet volledig volgens strikte maatwerkspecificaties ontwikkeld. Opera pretendeert niet een gerenommeerde fabrikant als Scan Speak te leren hoe luidsprekerunits ontworpen moeten worden. In plaats daarvan heeft Opera specifieke uitgangspunten geformuleerd om eigenschappen te verkrijgen die de muzikale weergave verbeteren, zonder concessies te doen aan de meetresultaten.

De samenwerking met de technici van het Deense Scan Speak resulteerde in een beperkt aantal prototypes, waarna uiteindelijk de best presterende versie werd geselecteerd. Hoewel verschillende technische parameters vergelijkbare meetresultaten kunnen opleveren, bleven tijdens luistersessies duidelijke verschillen hoorbaar in balans en muzikaliteit.

Geen enkele luidsprekerunit in deze serie maakt gebruik van standaard specificaties. Massa, demping en materiaalkeuze zijn zorgvuldig afgestemd om een optimale combinatie van lage massa, uitstekende demping en snelle respons te verkrijgen. Ook de verhouding tussen massa en compliance, evenals het ontwerp van het magneetsysteem, zijn aangepast om een uiterst snelle acceleratie in het midden- en laaggebied te realiseren.

De 18 cm woofer in dit model is het resultaat van een intensieve samenwerking met Scan Speak. De driver werd uitgebreid beoordeeld tijdens luistersessies voordat technische verificatie plaatsvond. Naast een zeer royale uitslag biedt de woofer een uitstekende dynamische lineariteit dankzij de speciale vormgeving van de poolkern en de krachtige magnetische aandrijving.

Ook de horizontale spreiding werd zorgvuldig afgestemd op basis van luistertesten en de gewenste ruimtelijke weergave, een absolute prioriteit binnen het ontwerp. Er is gekozen voor een basreflexconstructie die optimaal gedempt is, met voldoende laagextensie zonder afbreuk te doen aan snelheid, controle of de natuurlijke harmonische structuur van instrumenten.

De gekozen tweeter wijkt subtiel af van het standaardmodel van Scan Speak. Met name de materialen in de dempingskamer achter de softdome zijn aangepast om de gewenste klankbalans en prestaties te realiseren.

Het scheidingsfilter

Er bestaat een belangrijk verschil tussen de elektrische orde van een filter en de uiteindelijke akoestische orde van de luidspreker wanneer de elektrische en akoestische eigenschappen samenkomen. Omdat wij uiteindelijk luisteren naar het akoestische resultaat, ligt daar de volledige focus van het ontwerp.

Ondanks het aluminium membraan van de woofer wordt geen gebruikgemaakt van een afzonderlijk resonantiecorrigerend circuit in het laagdoorlaatfilter. De demping wordt uitsluitend bepaald door de verhouding tussen spoel en condensator, waarmee tevens het akoestische fasegedrag rond het crossoverpunt beïnvloed wordt.

De schijnbare eenvoud van dit laagdoorlaatfilter is mogelijk dankzij het uitgebreide voorwerk op het gebied van resonantiecontrole en afwezigheid van kleuring. Het hoogdoorlaatfilter van de tweeter moet niet alleen thermische stabiliteit waarborgen, maar ook optimale prestaties leveren bij hoge volumes. Intern onderzoek leidde tot een uiterst nauwkeurige bepaling van de minimale crossoverfrequentie waarbij zelfs bij hoge geluidsniveaus geen verandering in klankkarakter hoorbaar wordt.

Het hoogdoorlaatfilter regelt niet alleen de balans tussen woofer en tweeter, maar optimaliseert eveneens de demping en de akoestische fase rond de crossoverfrequentie.

Voor de filtercomponenten is gekozen voor uitsluitend hoogwaardige onderdelen. Vishay-weerstanden en Mundorf-condensatoren in zowel signaal- als aardingspaden dragen bij aan een uitzonderlijk transparante weergave die in deze prijsklasse zelden geëvenaard wordt. Ook de spoelen werden volledig volgens Opera-specificaties geproduceerd, inclusief vorm, afmetingen en verlijming van de windingen. Luistertesten bevestigden dat deze keuzes direct bijdragen aan de uiteindelijke geluidskwaliteit.

De printplaat van het filter is volledig volgens eigen ontwerp ontwikkeld, waarbij de lay-out en positionering van de componenten exact overeenkomen met de prototypes die tijdens de ontwikkeling als referentie dienden. Tot slot is de interne bekabeling uitgevoerd met kabels van grote doorsnede en koper van zeer hoge zuiverheid.

Meetresultaten

Hoewel luisterprestaties altijd centraal staan, bevestigen de meetresultaten de hoge bouwkwaliteit en de zorgvuldige ontwerpkeuzes. De luidspreker heeft een gemiddelde gevoeligheid van 90 dB, gemeten met 2,83 Vrms op één meter afstand.

De laagweergave is uitstekend gedempt en vrij van kunstmatige nadruk, geheel volgens de gekozen afstemming. De crossoverfrequentie rond 2500 Hz laat ook buiten de luisteras een zeer gelijkmatig gedrag zien, waarbij de akoestische fase vergelijkbaar blijft met de respons recht voor de luidspreker.

De impedantie daalt niet onder 3,8 ohm en de fasehoek blijft beperkt tot maximaal -45 graden, waardoor de nominale belasting van 6 ohm ook uitstekend geschikt blijft voor buizenversterkers.

De vervorming blijft laag en vertoont nauwelijks veranderingen bij hogere geluidsniveaus. Ook de door Opera ontwikkelde articulatiemetingen tonen een uiterst stabiel gedrag tussen 85 en 95 dB gemiddeld geluidsniveau. Hierdoor blijven klankkleur, ruimtelijkheid en detaillering vrijwel volledig behouden, zelfs wanneer het vermogen aanzienlijk toeneemt.