Grand Callas

De Grand Callas is een drieweg vloerstaande luidspreker die het vorige model met dezelfde naam vervangt. Deze nieuwe versie is van top tot teen volledig opnieuw ontworpen. De prestaties van deze nieuwe Grand Callas bevinden zich zelfs op hetzelfde niveau als ons klassieke Tebaldi-model, maar dan met een aanzienlijk compactere behuizing, meer flexibiliteit bij plaatsing in de ruimte en een gunstigere prijs.

Dit basreflexontwerp voor het laagbereik maakt gebruik van twee 8-inch long-throw woofers, een 7-inch gegloeide polypropyleen middentoner en een 1-inch Scanspeak 9700 tweeter. De luidspreker wordt aangevuld met een achterwaarts gericht afstraalsysteem dat gebruikmaakt van twee tweeters in een natuurlijke dipoolconfiguratie.

Het is duidelijk dat we de beste eigenschappen van zowel de eerdere Grand Callas- als Tebaldi-modellen wilden behouden om een luidsprekersysteem te creëren met hoogwaardige geluidskwaliteit, dat bovendien flexibel en eenvoudig aanpasbaar is aan verschillende ruimtes. Daarnaast wilden we de traditie voortzetten van het esthetisch aantrekkelijke ontwerp van de Grand Callas, gecombineerd met een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding.

Het systeem voor achterwaartse afstraling maakt gebruik van twee tweeters die als een natuurlijke dipool zijn geschakeld. De prestaties van deze dipool zijn vrijwel niet te onderscheiden van de triplet-configuratie die werd toegepast in eerdere Grand Callas-modellen. Het afstraalpatroon aan de achterzijde voedt het gereflecteerde geluidsveld zonder het directe geluid te verstoren, terwijl de nauwkeurigheid van de impulsrespons behouden blijft. Deze achterwaartse afstraling zorgt voor een betere energiebalans en verhoogt wat wij “brilliance” noemen: een kwaliteit die samenhangt met de waarneming van details in de muziek. Een betere detailweergave betekent bovendien een verbeterde ruimtelijke beleving.

Het frontpaneel van de nieuwe Grand Callas is zo gevormd dat luisteren op korte afstand mogelijk is, zelfs wanneer de luisteraar zich op slechts anderhalve meter van de luidsprekers bevindt. Hierdoor is de Grand Callas bijzonder flexibel en geschikt voor uiteenlopende akoestische omstandigheden, ook wanneer de nagalmtijd in de ruimte niet ideaal laag is. Een andere eigenschap die bijdraagt aan deze flexibiliteit, is de mogelijkheid om de laagweergave eenvoudig aan te passen met behulp van een schakelaar.

Daarnaast kunnen de basreflexpoorten worden afgesloten, waardoor vier verschillende configuraties mogelijk zijn. Het afsluiten van de poorten kan nuttig zijn wanneer de luidsprekers dicht bij een hoek van de ruimte geplaatst moeten worden. Zo kan de gebruiker eerst de luidsprekers praktisch positioneren en vervolgens de frequentierespons optimaliseren met de poorten en schakelaar, in plaats van eindeloos te zoeken naar de perfecte plaatsing. Ook is het mogelijk om beide luidsprekers afzonderlijk af te stemmen wanneer bijvoorbeeld één luidspreker dichter bij een muur staat dan de andere.

De Grand Callas 2014 creëert een moeiteloos driedimensionaal geluidsbeeld met een uitstekende impulsrespons. De kracht, dynamiek en laagextensie behoren tot onze meest indrukwekkende prestaties.

Drivers

De twee woofers zijn door Scanspeak geproduceerd volgens de specificaties van Opera. Deze 8-inch drivers beschikken over een aluminium conus en rubberen ophanging, gecombineerd met een symmetrisch magnetisch systeem (SD1) en flux-stabilisatieringen. De krachtfactor overschrijdt 10. Hoewel deze driver is afgekapt op 200 Hz, functioneert hij probleemloos tot 1500 Hz. Dit zorgt voor een perfecte overlap tussen woofer en middentoner, twee octaven vóór en na de crossoverfrequentie. Om dezelfde reden beschikt de middentoner van de Grand Callas over een lineaire uitslag van 12 mm piek-tot-piek, wat uitzonderlijk is voor een middentoner.

Deze ogenschijnlijk grote uitslag is precies nodig om een geluidsdruk van 115 dB bij 200 Hz te bereiken. Hierdoor blijft de intermodulatievervorming extreem laag. Het membraan van de middentoner is gemaakt van gegloeid polypropyleen, een materiaal met goede interne demping maar beperkte stijfheid. Door een warmtebehandeling krijgt het extra rigiditeit zonder veel demping te verliezen. Ook de middentoner beschikt over een symmetrisch magnetisch systeem met koperen ringen boven en onder de T-vormige luchtspleet, gebaseerd op de bekende SEAS Excel-technologie.

De Scanspeak 9700-tweeter behoeft nauwelijks introductie: het is een van de beste tweeters ooit gemaakt en op sommige vlakken nog altijd onovertroffen. Deze tweeter wordt toegepast in diverse Opera-modellen zoals de Malibran, Caruso, Tebaldi en de nieuwe Opera Quinta 2014. Naast de uitstekende geluidskwaliteit staat deze tweeter ook bekend om zijn betrouwbaarheid.

Rear Radiation System

Elk systeem dat hoge frequenties reproduceert, wordt uiteindelijk richtinggevoelig. Dit betekent dat het akoestisch vermogen dat de ruimte in wordt gestuurd afneemt naarmate de frequentie stijgt, vooral vanaf ongeveer 2000 Hz. Om dit te compenseren zijn er twee mogelijkheden: een omnidirectionele bron gebruiken of een extra bron toepassen die naar de achterwand straalt. Het geluid van zo’n extra bron interfereert echter vaak met het hoofdgeluid, wat de impulsrespons en helderheid negatief beïnvloedt.

De oplossing is een aanvullende geluidsbron die in alle richtingen straalt behalve in de voorkeursluisterrichting. Een dergelijk sterk anisotroop systeem bestaat al in de natuur: de dipool.

Door twee tweeters in serie en in tegenfase te schakelen ontstaat precies het gewenste afstraalgedrag. In het verleden gebruikte Opera bij modellen zoals de Tebaldi, Malibran en Caruso een dubbele dipoolconstructie met vier tweeters (CLD). Daarna introduceerde Opera een triplet-opstelling voor de Callas-serie. Dankzij ervaring en uitgebreid onderzoek naar de geometrie van de kast is het nu mogelijk geworden om hetzelfde effect te bereiken met slechts twee tweeters in een “natuurlijke dipool”-configuratie.

Deze aanvullende geluidsbron beschikt over een eigen crossoverfilter dat de afsnijfrequentie en demping nauwkeurig regelt. Het effect van de achterwaartse dipool is duidelijk hoorbaar: het niveau van de fronttweeter kan perfect worden afgestemd zonder kunstmatige versterking, waardoor het hoog altijd vol en natuurlijk klinkt, maar nooit agressief. Het resultaat is een natuurlijkere weergave die bovendien de beperkte hoge-tonenabsorptie van normale woonkamers compenseert.

Behuizing

Ondanks het relatief compacte vloeroppervlak is de Grand Callas een forse luidspreker. Het interne volume bedraagt 92 liter, waarvan 80 liter uitsluitend voor de woofers is gereserveerd. De middentoner bevindt zich in een afzonderlijke afgesloten kamer. De behuizing is vervaardigd uit MDF en gebogen multiplex met een dikte variërend van 25 mm aan de zijkanten tot 50 mm aan het frontpaneel. De binnenzijde van het frontpaneel is gefreesd rond de driveropeningen om turbulentie nabij de membranen te voorkomen. Intern zijn verstevigingen aangebracht die de vier verticale wanden met elkaar verbinden.

Twee veelvoorkomende problemen bij luidsprekers zijn kastresonanties en interne reflecties. De stijfheid van de kast wordt bepaald door de dikte en massa van de wanden. Om interne reflecties in het middengebied te minimaliseren is de middentoonkamer volledig gevuld met open-cellig polyurethaanschuim met piramideprofiel. Dit materiaal absorbeert ongeveer 60% bij 250 Hz en bijna 100% bij 500 Hz. Door het absorberende materiaal strategisch te plaatsen worden reflecties en staande golven effectief onderdrukt. De verhouding tussen de bewegende massa’s en de massa van de kast bedraagt ongeveer 1 op 1000. Hierdoor wordt slechts een verwaarloosbaar deel van de energie overgedragen aan de kast, wat resulteert in een strakke en goed gedefinieerde basweergave.

Crossoverfilter

Normaal gesproken bestaan drieweg-crossoverfilters uit drie parallel geschakelde secties: een laagdoorlaatfilter voor de woofer, een banddoorlaatfilter voor de middentoner en een hoogdoorlaatfilter voor de tweeter. Volgens Opera is er echter een effectievere methode, die al meer dan tien jaar wordt toegepast sinds de introductie van de Tebaldi.

Eerst wordt het filter tussen woofer en middentoner ontworpen, doorgaans rond 200 Hz. Vervolgens worden woofer en middentoner behandeld als één enkele transducer met de volumeverplaatsing van een woofer en het afstraalgedrag van een middentoner. Op dit gecombineerde systeem wordt vervolgens het laagdoorlaatfilter toegepast dat nodig is voor de overgang naar de tweeter.

Het crossoverfilter bestaat daardoor uit twee parallelle secties met een seriële laagdoorlaatfiltering die parallel staat aan het tweeterfilter. Dit ontwerp maakt het mogelijk de overgang tussen middentoner en tweeter nauwkeurig af te stemmen zonder de faseverhoudingen tussen woofer en middentoner te beïnvloeden. Een nadeel is wel dat tri-amping hierdoor niet mogelijk is.

Voor dit crossoverfilter worden uitsluitend hoogwaardige componenten gebruikt, waaronder Mundorf-condensatoren, MOX-weerstanden en OFC-spoelen met zelfklevende wikkelingen. In modellen zoals de Grand Callas zijn de printplaten voor het tweeterfilter en het midlaagfilter bovendien fysiek gescheiden om ongewenste zelfinductie en vervorming te minimaliseren.

Positionering in de ruimte

De geluidskwaliteit van een paar luidsprekers wordt beïnvloed door verschillende factoren. Door de luidsprekers bijvoorbeeld naar de luisterpositie toe te richten, kan de diepte van het geluidsbeeld worden aangepast. U kunt ervoor kiezen om de luidsprekers subjectief vóór de luisteraar te laten kruisen (zoals afgebeeld), ter hoogte van het hoofd van de luisteraar of juist achter het hoofd van de luisteraar.

Het Grand Callas-model beschikt over een schakelaar waarmee de weergave van lage frequenties kan worden aangepast. Het effect van deze schakelaar hangt doorgaans af van de positie van de luidsprekers ten opzichte van de muren in de ruimte. Daarom is het aan te raden de luidsprekers eerst in de luisterruimte te plaatsen en vervolgens de stand van de schakelaar te kiezen die subjectief het beste klinkt.

Wanneer er veel luisteraars in de ruimte aanwezig zijn, kan het nodig zijn om twee paar luidsprekers te gebruiken, opgesteld en aangesloten zoals afgebeeld. Aangezien de Grand Callas een nominale impedantie van 4 ohm heeft, moeten de luidsprekers in serie worden aangesloten.