Callas Diva

Het nieuwe Callas Diva-model is een drieweg vloerstaande luidspreker die het vorige model met dezelfde naam vervangt. Het ontwerp is volledig vernieuwd. De prestaties van de nieuwe Callas Diva bevinden zich op het niveau van de Grand Callas, maar met een aanzienlijk compacter formaat zodat hij beter geschikt is voor kleinere ruimtes.

Het laagbereik maakt gebruik van een basreflexontwerp met een 8-inch “long-throw” woofer, terwijl het midden- en hooggebied wordt weergegeven door een 7-inch midrange-driver van gegloeid polypropyleen en een 1-inch Scanspeak 9700-tweeter. De luidspreker wordt aangevuld met een achterwaarts stralend systeem dat gebruikmaakt van twee tweeters in een “natuurlijke dipool”-configuratie.

Het is duidelijk dat veel aandacht is besteed aan het behouden van de beste eigenschappen van de Grand Callas 2014. Het resultaat is een compleet en hoogwaardig klinkend systeem dat flexibel inzetbaar en eenvoudig aan te passen is aan verschillende ruimtes, verpakt in een fraai vormgegeven behuizing met bovendien een uitstekende prijs-kwaliteitverhouding.

Het achterwaarts stralende systeem maakt gebruik van twee tweeters die als natuurlijke dipool zijn aangesloten. De prestaties van deze dipool zijn vrijwel niet te onderscheiden van het triplet-systeem dat op eerdere Grand Callas-modellen werd gebruikt. De achterwaartse afstraling voedt het gereflecteerde geluidsveld zonder het directe geluid te verstoren, terwijl de nauwkeurigheid van de impulsrespons behouden blijft. Daarnaast balanceert het systeem de vermogensrespons en verhoogt het de “brilliance”, een eigenschap die samenhangt met de perceptie van geluidsdetails. Een betere detailweergave betekent ook een verbeterde ruimtelijke beleving.

Het frontpaneel van de nieuwe Callas Diva is zo gevormd dat een “close listening”-positie mogelijk is, waarbij de luisteraar zich al op ongeveer anderhalve meter van de luidsprekers kan bevinden. Hierdoor is de luidspreker bijzonder flexibel en geschikt voor uiteenlopende situaties, bijvoorbeeld ruimtes met een relatief lange nagalmtijd.

Een andere eigenschap die bijdraagt aan deze flexibiliteit is de mogelijkheid om de laagweergave aan te passen door de basreflexpoort af te sluiten.

De Callas Diva 2016 creëert een driedimensionaal geluidsbeeld met een uitstekende impulsrespons, kracht, dynamiek en een laagweergave die qua extensie en controle tot de top van zijn klasse behoort.

Drivers

De woofer is door Scan-Speak vervaardigd volgens specificaties van Opera. Het betreft een 8-inch woofer met aluminium conus en rubberen ophanging, voorzien van een gesymmetriseerd magneetsysteem (SD1) en fluxstabilisatieringen. De krachtfactor overschrijdt 10. Hoewel deze driver wordt ingezet met een afsnijfrequentie van 200 Hz, kan hij probleemloos tot 1500 Hz functioneren. Hierdoor ontstaat een perfecte overlap tussen woofer en midrange, twee octaven onder én boven de crossoverfrequentie.

Om dezelfde reden beschikt de midrange van de Callas Diva over een lineaire uitslag van 12 mm piek-tot-piek, wat zelfs voor een woofer indrukwekkend is. Deze uitslag is precies wat nodig is om een geluidsdruk van 115 dB bij 200 Hz te behalen. De veiligheidsmarge is daardoor ruim voldoende om intermodulatievervorming uiterst laag te houden.

Het membraan van de midrange is vervaardigd uit gegloeid polypropyleen. Polypropyleen heeft uitstekende interne demping maar een relatief lage stijfheid. Door het materiaal thermisch te behandelen verkrijgt het extra stijfheid zonder veel van zijn dempende eigenschappen te verliezen. Dit gloeiproces is echter zeer delicaat. Ook de midrange beschikt over een gesymmetriseerd magneetcircuit met koperen ringen boven en onder de T-vormige luchtspleet, een technologie van Seas genaamd Excel.

De Scan-Speak 9700-tweeter behoeft nauwelijks introductie: het is een van de beste tweeters ooit geproduceerd en op bepaalde vlakken nog altijd onovertroffen. Deze tweeter wordt gebruikt in modellen zoals de Malibran, Caruso, Tebaldi, Callas Grand 2014, Callas 2014 en Opera Quinta SE 2014. Naast zijn geluidskwaliteit staat hij ook bekend om zijn hoge betrouwbaarheid.

Het achterwaarts stralende systeem

Elk systeem voor hoogweergave wordt vanaf een bepaalde frequentie richtingsgevoelig. Dat betekent dat het akoestisch vermogen dat de ruimte in wordt gestuurd afneemt naarmate de frequentie stijgt. Dit verschijnsel wordt merkbaar vanaf ongeveer 2000 Hz.

Om dit te compenseren zijn er twee mogelijkheden: een omnidirectionele bron gebruiken of een extra geluidsbron toepassen die naar de achterwand straalt. Het geluid van zo’n extra bron interfereert echter onvermijdelijk met het hoofdgeluid, wat de impulsrespons en helderheid negatief kan beïnvloeden.

De oplossing is een hulpbron die in alle richtingen straalt behalve langs de voorkeursluisteras. Een dergelijk sterk anisotrope bron bestaat al in de natuur: de dipool.

Door twee tweeters in serie en in tegenfase te schakelen ontstaat precies het gewenste afstraalgedrag. In eerdere modellen zoals de Tebaldi, Malibran en Caruso gebruikte Opera een dubbele dipool (de CLD met vier tweeters), waarna later het triplet-systeem met drie tweeters in de Callas-modellen werd geïntroduceerd. Dankzij ervaring en een zorgvuldige studie van de kastgeometrie kon het hulpsysteem nu worden teruggebracht tot een “natuurlijke dipool” met slechts twee tweeters.

De extra geluidsbron beschikt over een eigen crossoverfilter waarmee afsnijfrequentie en demping nauwkeurig kunnen worden afgestemd. Het effect van de achterste dipool is duidelijk merkbaar: de voorste tweeter kan perfect worden geïntegreerd zonder kunstmatige versterking, waardoor het hoog altijd vol klinkt maar nooit agressief wordt. Het resultaat is een veel natuurlijkere weergave. Bovendien compenseert het systeem de beperkte hoogabsorptie van gemiddelde woonkamers, die zelden sterk dempend zijn in het hoge frequentiebereik.

Behuizing

De Callas Diva is een luidspreker van aanzienlijk formaat. Het interne volume bedraagt meer dan 60 liter, waarvan 54 liter is gereserveerd voor de woofer. De midrange is ondergebracht in een afzonderlijke afgesloten kamer.

De behuizing is vervaardigd uit MDF en gebogen multiplex met fineerafwerking. De dikte varieert van 25 mm aan de zijkanten tot 50 mm voor het frontpaneel. Aan de binnenzijde van het frontpaneel zijn de uitsparingen rond de luidsprekers gefreesd om turbulentie nabij de membranen te voorkomen.

Intern is de kast verstevigd om de vier verticale wanden met elkaar te verbinden. Een van de grootste uitdagingen bij luidsprekers zijn kastresonanties en interne reflecties. De stijfheid wordt gegarandeerd door de dikke en zware panelen. Om interne reflecties te beperken is de midrangekamer volledig gevuld met platen van open-cellig polyurethaanschuim. Dankzij het specifieke piramideprofiel behaalt dit materiaal een absorptiecoëfficiënt van 60% bij 250 Hz en bijna 100% bij 500 Hz.

Door de juiste hoeveelheid absorberend materiaal strategisch in de kast te plaatsen worden zowel reflecties als staande golven effectief onderdrukt. De verhouding tussen de bewegende massa’s en de massa van de kast bedraagt ongeveer 1 op 1000 (nauwkeurig 1 op 1022). Hierdoor wordt slechts een verwaarloosbaar deel van de energie van de luidsprekers overgebracht op de kast, wat bijdraagt aan een strakke en gecontroleerde basweergave.

Het crossoverfilter

Een traditionele drieweg-crossover bestaat normaal gesproken uit drie parallel geschakelde secties: een laagdoorlaatfilter voor de woofer, een banddoorlaatfilter voor de midrange en een hoogdoorlaatfilter voor de tweeter.

Opera hanteert echter een andere aanpak die ongeveer tien jaar geleden werd geïntroduceerd met het model Tebaldi. Eerst wordt het filter tussen woofer en midrange ontworpen — bij Opera-driewegsystemen ligt deze overgang doorgaans rond 200 Hz. Vervolgens worden woofer en midrange behandeld als één samengestelde driver die de luchtverplaatsing van de woofer combineert met het afstraalgedrag van de midrange. Op dit “mid-woofer”-systeem wordt vervolgens het filter toegepast dat de overgang naar de tweeter verzorgt.

De crossover bestaat daardoor uit slechts twee secties. De eerste sectie werkt voor woofer en midrange als één samengesteld systeem. De tweede sectie werkt tussen dit samengestelde systeem en de tweeter. Een belangrijk voordeel van deze constructie is dat de overgang tussen midrange en tweeter kan worden aangepast zonder de faseverhoudingen tussen woofer en midrange te beïnvloeden.

Voor de crossover worden uitsluitend hoogwaardige componenten gebruikt, zoals Mundorf-condensatoren, MOX-weerstanden en OFC-spoelen met zelfbindende windingen. Bij modellen zoals de Callas Diva is de printplaat voor het tweeterfilter bovendien gescheiden van de printplaat voor het mid/laagfilter om onderlinge inductie tussen de spoelen te voorkomen. Dit draagt direct bij aan een lagere vervorming en een betere helderheid.

Plaatsing in de ruimte

De geluidskwaliteit die door een paar luidsprekers wordt geproduceerd, hangt af van een reeks details. Door de luidsprekers bijvoorbeeld naar de luisterpositie te richten, kan de diepte van het geluidsbeeld worden aangepast. Afhankelijk van persoonlijke voorkeur kunnen de luidsprekers zo worden opgesteld dat de denkbeeldige lijnen elkaar kruisen vóór de luisteraar (zoals afgebeeld), ter hoogte van het hoofd van de luisteraar, of juist achter het hoofd van de luisteraar.